logo
ورود / ثبت نام
روایتی از تغییر و رشدسبک زندگی بورسی
خانهآموزش بورسدانشنامه جامع بورس

جستجوی مطالب

راهنمای شروع بورس

چیز زیادی از بورس نمی‌دانید؟ ما گام به گام از نقطه صفر شما را همراهی می‌کنیم تا پیچیدگی‌های بورس را برایتان راحت کنیم.

اوراق مشارکت

اساسنامه اوراق مشارکت قرارداد و توافقی است که بین شرکای تجاری برای تقسیم نیروی کار و سرمایه و سهیم‌شدن در سود، زیان و مسئولیت تشکیل می‌دهد. از اوراق مشارکت می‌توان به‌عنوان توافق‌نامه مشارکت یادکرد.

مواد توافق‌نامه اوراق مشارکت از نظر قانونی توسط هیچ نهاد نظارتی موردنیاز نیست اما بهترین روش محسوب می‌شود. مواد مشارکت می‌تواند در پیشگیری و حل اختلافات بین شرکا مفید باشد زیرا شرایط روابط را روشن می‌کند و نحوه تقسیم دارایی‌های یک مشارکت را مشخص می‌کند.


اوراق مشارکت (participation papers) چیست؟

در تعریف اوراق مشارکت (participation papers) گفته می‌شود که نوعی اوراق بهادار است که توسط بانک مرکزی منتشر می‌شود و می‌توان با آن معامله کرد و ارزش مالی دارد.

هر کدام از اوراق قابل معامله معنای خاص خود را دارند. اما یکی از بهترین انواع اوراق نوع قابل تبدیل به سهام است که جذابیت زیادی بین فعالین بازار سرمایه دارد.

در بازار سرمایه انواع اوراق جود دارد اما قصد داریم به تعریف و توضیح دررابطه‌با اوراق مشارکت بپردازیم.

زمانی که دولت جهت ساخت تونل و جاده و سدها، پروژه‌های عمرانی و ... نیاز به نقدینگی داشته باشد، اقدام به انتشار اوراق مشارکت می‌کند.

درواقع دولت برای اجرای پروژه‌های جدید نیاز به پول دارد اما به دلیل عدم دریافت وام از کشورهای دیگر، عدم چاپ پول و کنترل نقدینگی، با استقراض پول از مردم، جهت احداث پروژه‌ای خود اقدام می‌کند.

استقراض از مردم و تضمین بازگشت سرمایه آن‌ها، یکی از متداول‌ترین روش‌ها جهت تأمین سرمایه در بسیاری از کشورهای جهان می‌باشد.

همان‌طور که از نام این اوراق مشخص است، خریداری این اوراق به منزله مشارکت عمومی است.

تعداد سهم و درصد مالکیت دارنده اوراق، بر روی برگه سهم درج شده است.

انواع اوراق مشارکت

اوراق مشارکت شامل اوراق بورسی و غیر بورسی می‌باشد. همچنین اوراق مشارکت هم به‌صورت ساده و هم مرکب می‌باشد. در ایران اوراق مشارکت تفاوت زیادی با یکدیگر ندارند و عمدتاً اوراق مشارکت ساده هستند.


1. اوراق مشارکت ساده

به ورقی گفته می‌شود که سود آن در موعد مقرر طبق توافق پرداخت می‌گردد و دارنده اوراق در زمان سررسید فقط مبلغ اسمی اوراق را از ناشر طلب می‌کند.

به هنگام استرداد اوراق اصل سرمایه به همراه سود حاصل از سرمایه گذاری در پروژه به سرمایه گذار بر می گردد و رابطه فرد با شرکت سرمایه گذار، پس از اتمام پروژه به پایان می‌رسد.

دارندگان اوراق مشارکت می‌توانند ورق را به‌صورت بی‌نام یا با نام به ناشر یا فرد دیگری ارائه بدهند.

 

2. اوراق مشارکت مرکب 

در اوراق مشارکت مرکب، سود مشارکت و مبلغ اسمی ورقه قابل استرداد می‌باشد. سرمایه‌گذار می‌تواند در تاریخ سررسید، اوراق را با سهام معاوضه و یا همان مبلغ اسمی ورق را طلب کند.

انتشار اوراق مشارکت مرکب به دو صورت است:

  •  قابل تعویض با سهم
  • اوراقی که شرکت‌های سهامی عام منتشر می‌کنند و در زمان سررسیدشان قابل تعویض با سهم سایر شرکت‌های پذیرش شده در سازمان بورس هستند، جزو اوراق مشارکت قابل تعویض با سهم قرار م‌گیرند .
  • قابل تبدیل به سهام:

این ورق قابل تبدیل به سهم شرکت ناشر می‌باشد. زمانی که عملکرد شرکت ناشر روبه بهبود باشد، دارنده سهم می‌تواند ورقه خود را تبدیل به سهم کند، در این حالت هم از بهبود وضعیت و توسعه شرکت شریک بهره خواهد برد و هم به‌عنوان سهام‌دار شرکت باقی خواهد ماند.

طبق لایحه قانونی مصوب سال ۱۳۴۷ تبدیل‌شدن اوراق به سهم زمانی اتفاق می‌افتد که شرکت ناشر، سرمایه خود را افزایش دهد. در این صورت اوراق به سهم تبدیل می‌شوند و سرمایه شرکت نیز افزایش می‌یابد


نوع دیگر دسته‌بندی اوراق مشارکت با نام و بی‌نام بودن آن‌ها است.

با نام و بی‌نام بودن اوراق هنگام انتشار اوراق، توسط ناشر مشخص می‌گردد. منظور از اوراق با نام و بی‌نام چیست؟

  • اوراق مشارکت با نام

اوراق مشارکت با نام، در زمان انتشار نام افراد روی آن ثبت می‌شود. در این صورت اگر ورق مفقود یا سرقت شود، فرد دیگر امکان استفاده یا فروش آن را ندارد.

  • اوراق بی‌نام

اوراقی که به نام شخص خاص منتشر نمی‌شود و دروجه‌حامل است. از همین روی باید دارنده این اوراق در نگهداری و حفظ آن تلاش کند زیرا در دست داشتن ورق، به معنای مالک بودن آن می‌باشد و امکان استفاده از آن را هم دارد.

توصیه می‌شود، درصورتی‌که مبلغ زیادی روی اوراق بی‌نام سرمایه‌گذاری کرده‌اید، اوراق خود را با پرداخت کارمزدی اندک، به‌صورت امانت به صندوق امانات بانک بسپارید تا ریسک نگهداری آن‌ها را کاهش دهید.  

ویژگی‌های اوراق مشارکت:

  •  امکان معامله آن در بازار دوم وجود دارد
  • تضمین اصل و سود مبلغ سرمایه‌گذاری شده برای دارندگان اوراق مشارکت
  • پرداخت سود قطعی و علی‌الحساب در تاریخ سررسید
  • سود ۱۸ تا ۲۲ درصد برای دارندگان اوراق مشارکت
  • امکان پرداخت سود اوراق در سررسیدهای ماهیانه، سه‌ماهه، سالانه وجود دارد
  • اوراق مشارکت برای سرمایه گذران اوراق، با بازده بدون ریسک همراه است
  • دارندگان اوراق مشارکت فاقد حق رأی می‌باشند
  • معافیت مالیاتی برای دارندگان اوراق مشارکت


سود اوراق مشارکت چقدر است؟ 

سود اوراق مشارکت باتوجه‌به تشخیص نهادهای مالی مربوطه تعیین می‌شود که در بازه‌های زمانی مختلف به تأیید و نظارت بانک مرکزی می‌رسد (ناشران این اوراق بانک می‌باشد). ازاین‌رو نمی‌توان سود مشخص و دقیقی برای این اوراق مشخص کرد.

به طور معمول درصد سود اوراق مشارکت بستگی به توجیه اقتصادی طرح عمرانی دارد. اما معمولاً سود اوراق مشارکت سالانه ۱۸ الی ۲۲ درصد می‌باشد که در تاریخ سررسید به‌حساب سرمایه‌گذاران واریز می‌گردد.

سود این اوراق معمولاً از سود بانکی بیشتر است، دلیل آن هم ترغیب افراد به سرمایه‌گذاری و تأمین سرمایه پروژه‌ها می‌باشد.

سرمایه‌گذاری در اوراق مشارکت نوعی سرمایه‌گذاری با بازدهی متوسط و میان‌مدتی است.

شاید دانستن این نکته پیش از اقدام به خرید اوراق مهم باشد که، گاهی بازده سرمایه‌گذاری در سایر بازارها مانند بورس، مسکن و... می‌تواند به‌صرفه‌تر باشد. اما زمانی که سایر بازارها نزولی هستند، معمولاً اوراق سود خوبی نصیب سرمایه‌گذاران خواهد کرد.

 

 


خرید و فروش اوراق مشارکت

معمولاً سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی یا شرکت‌های بورسی و غیر بورسی اقدام به انتشار اوراق مشارکت می‌کنند.

برای خرید اوراق، داشتن کد معاملاتی یا کد بورسی نیاز است. بعد از دریافت نام کاربری و گذرواژه، می‌توانید وارد سیستم معاملاتی شوید و به‌صورت آنلاین اوراق مشارکت بورسی را خریداری نمایید.

جهت اقدام به خرید اوراق مشارکت در بازار آزاد، قدم‌به‌قدم مراحل زیر را طی کنید:

  • در ابتدا برای خرید اوراق مشارکت، برای دریافت کد معاملاتی یا کد بورسی جهت فعالیت در بازار بورس و اوراق بهادار اقدام کنید
  • اوراق مشارکت قابل معامله را از طریق کانال‌های خبری و یا سایت: http://www.fipiran.com/Market/LupOTCO انتخاب کنید.
  • پس از وارد شدن در پنل بورسی، سفارش خرید خود را ثبت کنید.
  • پس از انجام خرید، اوراق خریداری شده در پنل معاملاتی شما ثبت می‌گردد و برای فروش آن می‌توانید از همین طریق اقدام کنید و سفارش فروش را ثبت نمایید.
  • امکان درخواست خرید اوراق به‌صورت حضوری از کارگزاری بورس نیز وجود دارد.

در حال حاضر کارمزد معاملات اوراق مشارکت ۰٫۰۷ قیمت اوراق می‌باشد که از حساب خریدار کسر می‌شود.


افرادی که فاقد کد معاملاتی هستند می‌توانند از طریق بانک‌ها برای خرید اوراق اقدام کنند.

این افراد از طریق کانال‌های خبری، شبکه‌های اجتماعی، روزنامه‌ها و... می‌توانند از انتشار اوراق اطلاع پیدا کنید و در پذیره‌نویسی آن شرکت کنید.

سپس با مراجعه به شعب بانک‌هایی که فروش اوراق مشارکت غیر بورسی را انجام می‌دهند و با ارائه مدارک شناسایی خود (کارت ملی و شناسنامه)، باتوجه‌به میزان سرمایه‌ای که دارند برای خرید اوراق اقدام کنند. برای فروش اوراق نیز به همان شعبه بانک جهت فروش اوراق، می‌توانند مراجعه کنند.

علاوه بر بانک‌ها، شرکت‌های دولتی و وزارت‌خانه‌ها نیز اوراق مشارکت صادر می‌کنند. این اوراق نیز در بورس معامله نمی‌شوند و توسط بانک بازخرید آن انجام می‌شود.

حداقل مبلغ سرمایه‌گذاری برای خرید اوراق معادل ۱۰ میلیون ریال (یک میلیون تومان) می‌باشد. هر فردی که قصد مشارکت در تأمین مالی طرح و پروژه‌ای را داشته باشد باید حداقل یک میلیون تومان اوراق خریداری کند تا به‌عنوان سرمایه‌گذار شناخته شود.

به هنگام خرید اوراق حتماً به اطلاعات مندرج در روی ورق توجه و به‌دقت آن را مطالعه کنید.

در هنگام خرید اوراق مشارکت به چه اطلاعاتی باید توجه داشت؟

  • مبلغ سرمایه اسمی
  • تعداد اوراق مشارکت
  • با نام یا بی‌نام بودن
  • درصد سود علی‌الحساب
  • دوره‌های پرداخت سود
  • عمر اوراق یا مدت‌زمان (دو الی پنج‌ساله هستند.)


    تفاوت اصلی اوراق مشارکت و سهام چیست؟

    سرمایه‌گذاران با خرید اوراق مشارکت در انجام طرح‌های عمرانی به میزان سرمایه‌ای که پرداخت می‌کنند شریک می‌شوند. تفاوت اوراق مشارکت با سهام و سایر اوراق نیز در تضمین پرداخت سود است.

    با این تفاوت که سهام‌داران با خرید سهم شرکت، دارای حق رأی هستند و سهام‌دار شرکت محسوب می‌شوند، اما دارندگان اوراق مشارکت فاقد حق رأی هستند و به‌عنوان وام‌دهنده به ناشر شرکت صادرکننده اوراق مشارکت می‌باشند و شرکت صادرکننده به این افراد بدهی دارد.

    دارندگان اوراق مشارکت دارای تضمین دریافت سود هستند که طبق قرارداد، در فواصل زمانی معین به آن‌ها پرداخت می‌شود. 

    کلمات مرتبط

    این صفحه را برای دوستانتان بفرستید:
    Copy

    راهکارهای کمکی برای حرفه‌ای‌ها

    رسیدن به موفقیت، راه مشخص و مستقیمی ندارد ولی اقتصاد بیدار به شما کمک می‌کند تا مسیر موفقیت برایتان هموارتر شود.

    مشاوره های تخصصی

    مشاوره تخصصی جهت سرمایه گذاری، ارزش گذاری و پذیرش شرکت‌ها در بورس

    سبد گردانی اختصاصی

    مدیریت اختصاصی و حرفه‌ای سرمایه متناسب با ویژگی‌های شخصی شما

    تحلیل و اخبار بورسی

    داغ ترین تحلیل‌های کارشناسان از وضعیت کنونی و آینده بازار سرمایه

    اعتبار و تخفیف کارمزد

    اعطای تخفیف کارمزد و تخصیص اعتبار به مشتریان برای سودآوری بیشتر