رهاسازی فنر فشرده سهام و چالشهای ساختاری بورس
هومن عمیدی، کارشناس برجسته بازار سرمایه، روند صعودی معاملات تالار شیشهای را پس از سالها مهار دستوری، نشانه تخلیه انرژی ذخیرهشده قیمتها میداند. ارزش دلاری بازار سرمایه ابعاد واقعی این افت سنگین و انقباض تاریخی داراییها را در سالیان گذشته به روشنی نشان میدهد. تحلیلگران آگاه به خوبی میدانند که این رشد مقطعی هرگز به معنای ایجاد ثروت تازه یا ثبت سود خالص برای سهامداران خرد نیست. در واقع، این تحرکات تنها بخش ناچیزی از آسیبهای ناشی از سرکوب مداوم نرخها را جبران میکند. در نتیجه، سهامداران در شرایط کنونی تنها نظارهگر بازیابی بخشی از ارزش واقعی داراییهای خویش هستند.
سقوط آزاد ارزش داراییها و بازماندگی از تورم
بررسی شاخصهای اقتصادی آشکار میسازد که مقایسه ارقام ریالی گذشته با شرایط فعلی تصویری گمراهکننده به همراه دارد. سقوط چشمگیر ارزش دلاری بازار سرمایه از قله ۴۰۰ میلیارد دلاری در سال ۱۳۹۹ به محدوده ۱۰۰ میلیارد دلار، عمق این فاجعه را مشخص میکند. بنابراین، حقوق صاحبان سهام باید دستکم ۷۵ درصد دیگر رشد کند تا به رکورد اسمی سال ۱۳۹۹ برسد. افزون بر این، کارشناسان ورود شرکتهای تازه را دلیلی بر کوچکتر شدن هسته اصلی سهام قبلی میدانند. از این رو، ارزندگی فعلی سهام در برابر تورم افسارگسیخته کاملاً انکارناپذیر به شمار میرود. متأسفانه تصمیمگیران کلان اقتصادی هنوز درک درستی از این شکاف ارزشگذاری ندارند.
آسیبشناسی خطای محاسباتی مدیران مالی
حضور برخی چهرههای ناکارآمد در رأس هلدینگها و مجموعههای حقوقی، مسیر منطقی بازار را در سالهای اخیر منحرف ساخت. سرکوب مستقیم ارزش دلاری بازار سرمایه نتیجه تصمیمات غلط افرادی است که منافع سازمانی را فدای سوداگری در بازارهای غیرمولد کردند. به عنوان مثال، برخی مدیران با گران جلوه دادن سهام، نسبت پی بر ای بازار را بسیار فراتر از ارقام ششماهه القا نمودند. علاوه بر این، ترجیح سرمایهگذاری شخصی بر مصالح شرکتی موجب افت محسوس بازدهی سبدهای سرمایهگذاری شد. بنابراین، سهامداران خرد بیشترین آسیب را از موضعگیریهای منفی و محاسبات پرخطای این مدیران متحمل شدند. این بازیخوانی ضعیف هرگز توان پنهانسازی ناکارآمدی ساختار مدیریتی آنها را ندارد.
انفعال نهادهای ناظر در صیانت از حقوق سهامداران
رکن نظارتی بازار وظیفه حفظ عدالت و پیگیری بیوقفه منافع قانونی شرکتها را بر عهده دارد. ترمیم نیافتن ارزش دلاری بازار سرمایه حاصل کوتاهی ملموس نهادهای ناظر در دفاع از معافیتهای قانونی نظیر مصوبات حوزه پالایشی است. بنابراین، رگولاتور باید در جایگاه تصمیمسازی نقشی اثرگذار، فعالانه و کارشناسی در قبال نهادهای بالادستی ایفا نماید. علاوه بر این، انفعال حقوقی در مراجع اداری، فضای نااطمینانی را میان فعالان بازار تشدید میکند. اگرچه سرمایهگذاران با تکیه بر ابزارهای قضایی پیگیر حقوق قانونی خود هستند، اما سازمان بورس باید هدایت مطالبهگری را دست بگیرد.
چشمانداز بلوغ و پالایش جریانهای مخرب
تجربه نشان میدهد روندهای ناسالم اقتصادی در گذر زمان جایگاه کاذب افراد فاقد تخصص را فرو میریزد. شفافسازی ابعاد ارزش دلاری بازار سرمایه خط بطلانی بر تحلیلهای غیرواقعی پیرامون حباب قیمتها میکشد. در واقع، بازارهای مالی با افزایش عمق تحلیلی فعالان، جریانهای مداخلهگر و مدیران ناکارآمد را از بدنه خود طرد میکنند. از سوی دیگر، جریان شفافسازی مانع از نادیده گرفتن سرمایههای ملی به نفع اهداف سوداگرانه اقلیتی خاص میشود. در پایان، ارتقای سلامت تصمیمگیری در ارکان نظارتی بیتردید احیای حقیقی ارزش دلاری بازار سرمایه را رقم خواهد زد.


