نحوه دریافت واحدهای سرمایه‌گذاری نوزادان و وام فرزندآوری

بازار سرمایه، به‌ویژه بورس اوراق بهادار، همواره یکی از بسترهای اصلی برای سرمایه‌گذاری و حفظ ارزش دارایی‌ها بوده است. در سال‌های اخیر، با توجه به سیاست‌های حمایتی دولت در راستای تشویق فرزندآوری و فراهم کردن آینده‌ای امن برای نسل‌های آینده، طرح‌های ویژه‌ای برای نوزادان متولد شده در نظر گرفته شده است. یکی از این طرح‌ها، تخصیص واحدهای سرمایه‌گذاری در بورس به نوزادان است که بر اساس قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، وزارت امور اقتصادی و دارایی را مکلف به اجرای آن کرده است. این اقدام، گامی مهم در جهت ایجاد پایه‌های مالی قوی برای کودکان از بدو تولد و همچنین تشویق سرمایه‌گذاری در بورس محسوب می‌شود.

در این مقاله، به تشریح کامل نحوه دریافت این واحدهای سرمایه‌گذاری دولتی برای نوزادان متولد از سال 1400 به بعد، شرایط، مبالغ تخصیص یافته، و همچنین جزئیات وام فرزندآوری که همزمان با این طرح‌ها برای حمایت از خانواده‌ها ارائه می‌شود، خواهیم پرداخت. هدف ما، ارائه اطلاعاتی جامع و کاربردی به والدین گرامی است تا بتوانند از این فرصت‌های ارزشمند به بهترین نحو بهره‌مند شوند.

قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و اختصاص واحدهای سرمایه‌گذاری به نوزادان

قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، که با هدف افزایش نرخ باروری و حمایت از خانواده‌های دارای فرزند تصویب شده است، یکی از محورهای اصلی خود را به ایجاد پشتوانه مالی برای نوزادان اختصاص داده است. بر اساس این قانون، وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف شده است تا واحدهای سرمایه‌گذاری در بورس را به نوزادان متولد شده از ابتدای سال 1400 به بعد واگذار نماید. این طرح، نویدبخش آینده‌ای روشن‌تر برای کودکان ایرانی است و فرصتی بی‌نظیر برای ورود به دنیای سرمایه‌گذاری از سنین پایین فراهم می‌آورد.

مشمولین و مبالغ تخصیص یافته در طرح سهام نوزادان

طبق قانون، نوزادان متولد شده از ابتدای سال 1400 به بعد، مشمول دریافت واحدهای سرمایه‌گذاری دولتی هستند. میزان این سرمایه‌گذاری اولیه، بسته به سال تولد نوزاد متفاوت است:

• نوزادان متولد سال 1400: مبلغ 10 میلیون ریال به عنوان اعتبار اولیه به این نوزادان اختصاص یافته است.
• نوزادان متولد سال 1401: مبلغ 15 میلیون ریال به این گروه از نوزادان تخصیص داده شده است.
• نوزادان متولد سال 1402: ثبت‌نام و تخصیص واحدهای سرمایه‌گذاری برای نوزادان متولد سال 1402، در زمان نگارش این مقاله هنوز آغاز نشده بود، اما انتظار می‌رود پس از تامین بودجه و نهایی شدن فرآیندها، این امکان نیز فراهم گردد.

این مبالغ اولیه، صرفاً نقطه شروعی برای سرمایه‌گذاری بلندمدت این عزیزان است. پیش‌بینی می‌شود که این مبالغ به صورت سالانه، با در نظر گرفتن نرخ تورم و یا بر اساس احکام بودجه سنواتی، افزایش یابند تا ارزش واقعی سرمایه‌گذاری حفظ شود.

تفاوت سهام نوزادان با سهام عدالت

اغلب والدین در مورد تفاوت این واحدهای سرمایه‌گذاری با سهام عدالت دچار ابهام می‌شوند. لازم به ذکر است که این دو طرح کاملاً مجزا هستند. سهام عدالت، طرحی است که در گذشته به جاماندگان واجد شرایط و گروه‌های خاصی اختصاص یافته و نوزادان مشمول دریافت آن نشده‌اند. در مقابل، واحدهای سرمایه‌گذاری موضوع این مقاله، مستقیماً بر اساس قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و برای نوزادان متولد شده از سال 1400 به بعد، ارائه می‌شود.

شرایط واگذاری و بلوکه شدن واحدهای سرمایه‌گذاری نوزادان

طبق اعلام مسئولین، در حال حاضر اعتبار مالی برای نوزادان متولد سال 1401 فراهم شده است. پس از تامین بودجه لازم، تخصیص اوراق صندوق برای نوزادان متولد 1400 و 1402 نیز انجام خواهد شد. نکته مهم این است که شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق اختصاص یافته به هر نوزاد را تا پایان 23 سالگی وی، بلوکه خواهد کرد. این بدان معناست که تا این سن، امکان فروش یا جابجایی این اوراق وجود نخواهد داشت. سود حاصل از این سرمایه‌گذاری در طول این سال‌ها، به حساب نوزاد اضافه شده و در زمان بلوغ (23 سالگی) قابل برداشت خواهد بود.

ضرورت دریافت کد سجام برای نوزادان

یکی از پیش‌نیازهای اصلی برای دریافت و مدیریت این واحدهای سرمایه‌گذاری، داشتن کد جامع اطلاعات مشتریان یا همان کد سجام است. والدین نوزادانی که اوراق صندوق به آنها تخصیص یافته، موظف هستند ابتدا در پنجره ملی خدمات دولت هوشمند ثبت‌نام کرده و سپس برای نوزاد خود کد سجام دریافت نمایند. این کد، هویت‌سنجی الکترونیکی فرد در بازار سرمایه را تضمین می‌کند و برای تمامی تراکنش‌های بورسی ضروری است.

نحوه ثبت‌نام سهام دولتی نوزادان از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند

خوشبختانه، فرآیند ثبت‌نام برای دریافت این سهام دولتی به صورت غیرحضوری و از طریق درگاه‌های الکترونیکی دولت امکان‌پذیر است. مراحل اصلی ثبت‌نام به شرح زیر است:

1. مراجعه به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند: ابتدا به وب‌سایت پنجره ملی خدمات دولت هوشمند به آدرس my.gov.ir مراجعه کنید.
2. ورود به سامانه: با استفاده از شماره همراه یکی از والدین و رمز عبور سامانه، وارد حساب کاربری خود شوید.
3. انتخاب بخش مربوطه: در سامانه، به قسمت «طرح تشویق فرزندآوری و جوانی جمعیت» یا عبارتی مشابه مراجعه نمایید.
4. مشاهده اطلاعات فرزندان: لیست فرزندان ثبت شده در این سامانه برای شما نمایش داده خواهد شد.
5. انتخاب فرزند و درج اطلاعات تولد: نام فرزند مورد نظر خود را انتخاب کرده و تاریخ تولد دقیق وی را وارد کنید.
6. تکمیل فرم اطلاعات: فرم‌های مربوطه را با دقت تکمیل نمایید. این فرم‌ها ممکن است شامل اطلاعات هویتی نوزاد و والدین باشد.
7. انتخاب بانک عامل و صندوق سرمایه‌گذاری: در این مرحله، شما باید بانک عامل خود را از میان گزینه‌های موجود انتخاب کرده و سپس سه صندوق سرمایه‌گذاری از میان گزینه‌های پیشنهادی را انتخاب کنید.
8. ثبت نهایی اطلاعات: پس از بررسی مجدد اطلاعات، درخواست خود را ثبت نهایی کنید.

توجه: مراحل تکمیلی پس از دریافت کد سجام برای نوزاد، توسط دستگاه‌های حاکمیتی انجام خواهد شد.

راهنمای دریافت کد سجام برای نوزادان

همانطور که اشاره شد، کد سجام برای نوزادان الزامی است. لازم به ذکر است که ثبت‌نام در سامانه سجام هیچ محدودیت سنی ندارد. اما طبق قانون، افراد زیر 18 سال برای انجام امور مربوط به سجام، باید تحت نظارت ولی قانونی خود (پدر یا قیم قانونی) اقدام کنند.

مراحل دریافت کد سجام برای نوزاد:

1. ثبت اطلاعات اولیه نوزاد: در سامانه سجام، اطلاعات هویتی نوزاد وارد می‌شود.
2. احراز هویت حضوری: برای تکمیل فرآیند احراز هویت، ولی قانونی نوزاد باید به همراه مدارک شناسایی خود و نوزاد (اصل و کپی) به یکی از دفاتر پیشخوان دولت مراجعه نماید.

مدارک مورد نیاز برای ثبت نام سجام نوزادان:

• اصل و کپی شناسنامه نوزاد
• کارت ملی سرپرست (پدر یا قیم قانونی)
• کپی مدارک هویتی نوزاد (مانند شناسنامه)
• تکمیل فرم نشانی سرپرست
• اطلاعات حساب بانکی (که در ادامه توضیح داده می‌شود)

برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص جزئیات ثبت نام سجام برای کودکان و نوزادان، می‌توانید به مقالات تخصصی در این زمینه مراجعه فرمایید.

حساب بانکی برای نوزادان و صندوق‌های سرمایه‌گذاری

بر اساس اعلام بانک مرکزی، افتتاح حساب بانکی مستقل برای کودکان زیر هفت سال امکان‌پذیر نبود. اما برای رفع این مشکل و تسهیل فرآیند تخصیص و مدیریت وجوه مربوط به طرح‌های حمایتی، هیات وزیران مصوب کرد که حساب بانکی به نام ولی نوزاد افتتاح شود. بانک ملی به عنوان بانک عامل در این طرح تعیین شده است. این حساب بانکی، محل واریز سود سهام نوزادان و همچنین مبنایی برای انجام سایر تراکنش‌های مرتبط خواهد بود.

لیست صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله (ETF) برای نوزادان

در سامانه ملی خدمات دولت هوشمند، لیستی از 35 صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله (ETF) در اختیار والدین قرار گرفته است. این صندوق‌ها، انواع مختلفی دارند و والدین می‌توانند سه صندوق از میان این لیست را به انتخاب خود برای فرزندشان برگزینند. صندوق‌های ETF، مزیت نقدشوندگی بالا و امکان خرید و فروش آسان در بورس را دارند.

نکته مهم: اگرچه امکان فروش اوراق صندوق در دوره بلوکه شدن (تا 23 سالگی) وجود ندارد، اما والدین این امکان را دارند که در صورت نیاز، صندوق منتخب خود را در دوره‌های زمانی مشخص، به صندوق دیگری تغییر دهند. این انعطاف‌پذیری به والدین اجازه می‌دهد تا در صورت تغییر شرایط بازار یا اهداف سرمایه‌گذاری، تصمیمات لازم را اتخاذ کنند.

معیارهای انتخاب بهترین صندوق سرمایه‌گذاری برای نوزادان

انتخاب صندوق سرمایه‌گذاری مناسب، نقش کلیدی در رشد و افزایش ارزش دارایی‌های نوزاد در بلندمدت دارد. با توجه به تاثیر تورم بر کاهش ارزش پول، انتخاب صندوق‌هایی که پتانسیل بازدهی بالایی دارند، امری ضروری است. در طول دو دهه گذشته، بازار بورس اوراق بهادار ایران، به طور متوسط بیشترین بازدهی را در مقایسه با سایر بازارهای سرمایه‌گذاری مانند طلا، ارز و مسکن ارائه داده است.

والدین گرامی می‌توانند با بررسی پارامترهای مختلفی از جمله:

• عملکرد گذشته صندوق: بررسی بازدهی صندوق در دوره‌های زمانی مختلف (یک، سه، پنج ساله).
• میزان ریسک: سنجش نوسانات قیمت واحدهای صندوق.
• ترکیب دارایی‌های صندوق: نسبت سهام، اوراق درآمد ثابت و سایر دارایی‌ها در پرتفوی صندوق.
• مدیریت و تیم اجرایی: سابقه و تخصص مدیران صندوق.
• کارمزدها: هزینه‌های جاری و مدیریتی صندوق.

بهترین صندوق را برای فرزند خود انتخاب کنند. به عنوان مثال، صندوق‌هایی که تمرکز بیشتری بر سهام دارند (صندوق‌های سهامی)، پتانسیل بازدهی بالاتری را در بلندمدت ارائه می‌دهند، هرچند که ریسک بیشتری نیز به همراه دارند.

برخی صندوق‌های سهامی، مانند «صندوق سهامی ارزش»، در دوره‌های زمانی مشخص، بازدهی قابل توجهی را کسب کرده‌اند. به عنوان مثال، کسب بازدهی 80 درصدی در شش ماه یا رشد 56 درصدی در سالی که شاخص کل بورس 39 درصد رشد داشته است، نشان‌دهنده توانمندی این نوع صندوق‌ها در ایجاد بازدهی مازاد بر شاخص است. این صندوق‌ها معمولاً دارای نقدشوندگی بالایی بوده و واحدهای آن‌ها به صورت ETF در بورس قابل معامله هستند.

وام فرزندآوری: حمایتی مضاعف از خانواده‌ها

در کنار تخصیص واحدهای سرمایه‌گذاری، دولت با هدف تشویق خانواده‌ها به فرزندآوری و کمک به تامین هزینه‌های اولیه زندگی، وام فرزندآوری را نیز تصویب کرده است. این وام، با نرخ بهره پایین (4 درصد) به خانواده‌هایی که صاحب فرزند می‌شوند، تعلق می‌گیرد. این تسهیلات، راهکار مؤثری برای کاهش فشار مالی بر خانواده‌ها و حمایت از رشد جمعیت است.

جزئیات وام فرزندآوری در سال 1403

در سال 1403، شاهد تغییراتی در قوانین وام فرزندآوری بودیم که آن را برای خانواده‌ها تسهیل‌تر کرده است. از جمله این تغییرات می‌توان به افزایش مبلغ وام و حذف شرط کارت پایان خدمت برای پدران اشاره کرد. این تسهیلات، برای فرزندان متولد 1400 به بعد، طبق جدول زیر ارائه می‌شود:

نکته: این مبالغ بر اساس آخرین اطلاعات موجود در زمان نگارش مقاله است و ممکن است در آینده تغییر کند. همواره آخرین بخشنامه‌ها را از مراجع رسمی پیگیری نمایید.

نحوه ثبت‌نام و پیگیری وام فرزندآوری

متقاضیان دریافت وام فرزندآوری برای ثبت‌نام باید به سامانه مربوطه مراجعه کنند. در حال حاضر، این سامانه به آدرس ve.cbi.ir (سامانه تسهیلات قرض‌الحسنه فرزندآوری بانک مرکزی) معرفی شده است.

مراحل ثبت‌نام:

1. ورود به سامانه ve.cbi.ir
2. انتخاب گزینه «ثبت نام» یا «درخواست وام فرزندآوری»
3. تکمیل فرم‌های مربوطه شامل اطلاعات هویتی والدین و فرزندان
4. انتخاب بانک عامل
5. دریافت کد پیگیری پس از اتمام ثبت نام

پس از ثبت نام، یک کد پیگیری برای متقاضی ارسال می‌شود. از طریق همین کد پیگیری و کد ملی فرزند، امکان مشاهده وضعیت وام فرزندآوری وجود دارد. برای این منظور، مجدداً وارد سامانه ve.cbi.ir شده و به قسمت «مشاهده وضعیت تسهیلات» مراجعه نمایید.

جمع‌بندی و آینده‌نگری

تخصیص واحدهای سرمایه‌گذاری در بورس به نوزادان و ارائه وام فرزندآوری، دو سیاست مهم دولت برای حمایت از خانواده‌ها و تشویق به فرزندآوری است. این طرح‌ها، فرصتی عالی برای والدین هستند تا از همان ابتدای تولد فرزندانشان، نسبت به آینده مالی آن‌ها برنامه‌ریزی کنند و با ورود به دنیای سرمایه‌گذاری در بورس، به رشد و افزایش ارزش دارایی‌هایشان کمک نمایند. دریافت کد سجام، انتخاب صندوق‌های سرمایه‌گذاری مناسب و پیگیری مستمر، کلید موفقیت در این مسیر خواهد بود. کارگزاری بیدار همواره در کنار شماست تا با ارائه آموزش‌ها و ابزارهای لازم، مسیر سرمایه‌گذاری را برای شما هموار سازد.

سوالات متداول